Bordro ve İstihdamYayınlanma tarihi Son güncelleme 5 dk okuma
İş Sözleşmesi, Vekâlet Sözleşmesi veya B2B: Polonya'da Kişilerle Nasıl Çalışılır
Polonya'da dört çalışma modeli karşılaştırması: iş sözleşmesi, vekâlet, eser sözleşmesi ve B2B; ZUS yükümlülükleri, maliyet ve yeniden nitelendirme riski.
Yazar Aleksandra Laryionava · TAXNXT

Bu rehber, ilk ekibini kuran ya da mevcut çalışma düzenlerini gözden geçiren ve Polonya’da kişilerle hangi modelde çalışacağına karar veren yabancı sermayeli şirketler için hazırlanmıştır. Polonya hukuku dört model sunar; her birinin maliyeti, koruma düzeyi ve risk profili farklıdır.
Rehber; iş sözleşmesini, vekâlet sözleşmesini, eser sözleşmesini ve serbest çalışan bir yükleniciyle B2B işbirliğini açıklar, bunları yan yana karşılaştırır ve makamların bir sözleşmeyi iş ilişkisi olarak yeniden nitelendirmesine imkân veren kuralları ortaya koyar.
İş sözleşmesi
İş sözleşmesi (umowa o pracę), İş Kanunu’na (Kodeks pracy) tabidir. Çalışan, işverenin yönetimi altında, işverenin belirlediği yer ve zamanda çalışır ve en az asgari ücreti alır: tam zamanlı çalışma için 2026’da aylık brüt 4.806 PLN, 1 Ocak 2027’den itibaren 4.950 PLN (ayrıntılar).
Çalışan, İş Kanunu’nun tam korumasından yararlanır: çalışma süresi sınırları, kıdeme göre yılda 20 veya 26 gün ücretli izin, ihbar süreleri, hastalık ödemesi ve iş sağlığı ve güvenliği eğitimi. Tüm sosyal sigorta primleri zorunludur; işveren maaşın üzerine brüt ücretin yaklaşık %20,48’ini, çalışan katılıyorsa ayrıca PPK katkısını öder. Hesabın tamamı Polonya’da bir çalışanın maliyeti rehberinde, ilk işe alımın adımları ise ilk çalışanınızı işe almak rehberinde yer alır.
Vekâlet sözleşmesi
Vekâlet sözleşmesi (umowa zlecenia), Medeni Kanun (Kodeks cywilny) kapsamında bir hizmet sözleşmesidir. İş Kanunu uygulanmaz; yasal ücretli izin veya ihbar süresi yoktur ve koşulları taraflar kendileri belirler.
ZUS açısından yüklenici kural olarak zorunlu emeklilik, malullük ve iş kazası sigortasına ve sağlık sigortasına tabidir; hastalık sigortası isteğe bağlıdır. İşverenin prim yükü genel olarak bir çalışanınkiyle aynıdır. Üç durum bu tabloyu değiştirir:
- Kendi işvereni olmayan bir şirket için vekâlet sözleşmesiyle çalışan 26 yaş altı öğrenci sosyal sigortaya tabi değildir.
- Başka bir yerde iş sözleşmesiyle çalışan ve orada en az asgari ücret kazanan yüklenici, vekâlet sözleşmesinden kural olarak yalnızca sağlık primine tabidir; sosyal sigorta isteğe bağlı hale gelir.
- Kişinin kendi işvereniyle yaptığı veya kendi işvereni için ifa ettiği vekâlet sözleşmesi, prim açısından iş ilişkisi gibi değerlendirilir.
İş Fonu ve Dayanışma Fonu primleri yalnızca aylık matrah asgari ücrete ulaşırsa ödenir. Ücret en az asgari saatlik ücrete ulaşmalıdır: 2026’da brüt 31,40 PLN, 1 Ocak 2027’den itibaren 32,30 PLN. Sözleşmede saatlerin nasıl teyit edileceği belirtilmeli, bir aydan uzun sözleşmelerde ücret en az ayda bir ödenmeli ve şirket saat kayıtlarını 3 yıl saklamalıdır.
1 Ocak 2026’dan bu yana vekâlet sözleşmesiyle ve serbest çalışan olarak geçen süreler İş Kanunu kapsamında kıdeme sayılmaktadır (md. 302¹); dolayısıyla kişi sonradan çalışan olursa bu süreler kıdeme bağlı haklar açısından önem taşır.
Eser sözleşmesi
Eser sözleşmesi (umowa o dzieło), süregelen bir iş yerine bir yazılım, çeviri veya tasarım gibi belirli ve doğrulanabilir bir sonucu konu alır. Belirleyici olan sözleşmenin adı değil, içeriğidir.
Şirketin çalışanı olmayan bir kişiyle yapıldığında kural olarak sosyal sigorta veya sağlık primi doğurmaz. Şirketin kendi çalışanıyla yapılırsa ya da işveren için ifa edilirse prim açısından iş ilişkisi gibi değerlendirilir.
Prim ödeyicisi olan bir şirket, her eser sözleşmesini imzalandığı tarihten itibaren 7 gün içinde RUD formuyla ZUS’a bildirmek zorundadır. Bu yükümlülük, kendi çalışanlarıyla ve kayıtlı faaliyet alanları kapsamında hizmet veren işletmelerle yapılan sözleşmeleri kapsamaz.
Serbest çalışan bir yükleniciyle B2B işbirliği
B2B düzeninde yüklenici kendi kayıtlı işletmesini yürütür, şirkete fatura keser ve kendi sosyal sigorta ve sağlık primlerini öder. Şirket prim ödemez ve yükleniciye karşı İş Kanunu’ndan doğan bir yükümlülüğü yoktur. Kendi çalışanı veya yüklenicisi olmayan şahıs işletmesi de vekâlet veya hizmet sözleşmesi kapsamında asgari saatlik ücrete hak kazanır.
Yüklenici gelir vergisi yöntemini kendisi seçer ve buna uygun yıllık beyannameyi 15 Şubat ile 30 Nisan arasında verir:
- PIT-36: %12 ve %32’lik artan oranlı tarife.
- PIT-36L: %19 sabit oran. Aynı vergi yılında mevcut veya eski işverenine, onun için iş sözleşmesiyle yaptığı işlere karşılık gelen hizmetleri veren yüklenici, o yıl için sabit oran hakkını kaybeder.
- PIT-28: kayıtlı gelir üzerinden götürü vergi (ryczałt od przychodów ewidencjonowanych); 2026’da bir önceki yılın geliri 2 milyon EUR’yu aşmamışsa uygulanabilir.
6 Kasım 2026’da Cumhurbaşkanı’na gönderilen 2027 PIT tarifesine ilişkin kanun, bu götürü vergi sınırını da 1 Ocak 2027’den itibaren 250.000 EUR’ya indirecektir. Kanun 17 Kasım 2026 itibarıyla henüz imzalanmamış ve yayımlanmamıştır.
Yan yana karşılaştırma
| İş sözleşmesi | Vekâlet | Eser | B2B | |
|---|---|---|---|---|
| Kararlaştırılan ücretin üzerindeki maliyet | Yaklaşık %20,48 işveren primi, artı PPK | Tam kapsamda genel olarak aynı; 26 yaş altı öğrencide yok | Yok; şirketin kendi çalışanıyla yapılırsa var | Yok; fatura tutarı, yüklenici KDV uyguluyorsa artı KDV |
| Esneklik | En düşük: ihbar süreleri, belirli süre sınırları | Yüksek: koşulları taraflar belirler | Yüksek, ancak belirli bir sonuca bağlı | Yüksek: ticari koşullar |
| Kişinin hakları | İş Kanunu’nun tam koruması | Asgari saatlik ücret, sosyal sigorta, yasal izin yok | Yalnızca sözleşmede yazanlar | Yalnızca sözleşmede yazanlar; şahıs işletmeleri için asgari saatlik ücret |
| Ana risk | En düşük | İş ilişkisi gibi ifa edilirse yeniden nitelendirme | Vekâlet veya iş ilişkisi olarak yeniden nitelendirme; RUD bildirimi | İş müfettişliğince iş ilişkisi olarak yeniden nitelendirme |
Yeniden nitelendirme riski
İş Kanunu md. 22 §1’e göre, işveren için onun yönetimi altında, onun belirlediği yer ve zamanda, ücret karşılığında belirli türde iş yapılması iş ilişkisidir. Md. 22 §1¹, bu koşullardaki çalışmanın sözleşmenin adından bağımsız olarak iş ilişkisi olduğunu ekler; §1² ise bu koşullar korunarak iş sözleşmesinin yerine medeni hukuk sözleşmesi yapılmasını yasaklar.
İş sözleşmesi yapılması gereken yerde medeni hukuk sözleşmesi yapmak md. 281 §1 uyarınca bir suçtur. 8 Temmuz 2026’dan bu yana para cezası 1.000–30.000 PLN’den 2.000–60.000 PLN’ye yükselmiştir.
Ulusal İş Müfettişliği (Państwowa Inspekcja Pracy, PIP) Kanunu’nu değiştiren 11 Mart 2026 tarihli Kanun, 7 Nisan 2026’da Dz.U. 2026 poz. 473 olarak yayımlanmış; ana hükümleri 8 Temmuz 2026’dan bu yana uygulanmaktadır:
- Önce talimat: müfettiş, tarafları dinledikten sonra, iş ilişkisinin özelliklerini taşıyan bir medeni hukuk sözleşmesinin düzeltilmesi için şirkete talimat verebilir.
- Sonra karar: talimata uyulmazsa bölge iş müfettişi iş ilişkisinin varlığını tespit eden bir karar verebilir. Kararda sözleşmenin türü, tarihi, işin türü, çalışma yeri, çalışma süresi ve ücret yer alır. Deliller yetersizse belirsiz süreli sözleşme, tam zamanlı çalışma, işverenin merkezi ve asgari ücret esas alınır.
- Sonuçlar: karar, verildiği günden itibaren iş hukuku, vergi, sosyal sigorta ve sağlık sigortası bakımından hüküm doğurur; şirket tebliğden itibaren bir ay içinde iş mahkemesine başvurabilir.
- Kapsam: kurallar 8 Temmuz 2026’da devam eden sözleşmelere uygulanır; denetimler, hiç çalışanı olmasa bile serbest çalışanlarla çalışan işletmeleri de kapsayabilir.
- Geçiş: böyle bir sözleşmeyi 8 Temmuz 2026’dan itibaren 12 ay içinde kendi isteğiyle iş sözleşmesine dönüştüren şirket, md. 281 §1’deki suçtan sorumlu tutulmaz.
TaxNXT nasıl yardımcı olur
Bordro ve İK uyum ekibimiz, şirketlerin Polonya’da kişilerle nasıl çalıştığını inceler; iş, vekâlet ve eser sözleşmelerini hazırlar, ilgili ZUS kayıtlarını, RUD bildirimlerini ve bordroyu yürütür, mevcut B2B ve medeni hukuk düzenlemelerini İş Kanunu ölçütleri ve yeni denetim yetkileri karşısında değerlendirir. Türkçe, İngilizce ve Lehçe çalışıyoruz. Ayrıntılar için bordro ve İK uyum hizmetimize göz atabilirsiniz.
Kaynaklar
Bu rehber aşağıdaki resmi kaynaklara dayanır. Kurallar değişebilir — harekete geçmeden önce kontrol edin ya da bize sorun.
- İş Kanunu (Kodeks pracy), konsolide metin (Dz.U. 2026 poz. 1245) (eli.gov.pl)
- Ulusal İş Müfettişliği Kanunu ve diğer bazı kanunları değiştiren 11 Mart 2026 tarihli Kanun (Dz.U. 2026 poz. 473) (eli.gov.pl)
- Sosyal Sigorta Sistemi Kanunu (ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych), konsolide metin (Dz.U. 2026 poz. 1474) (eli.gov.pl)
- ZUS: 1 Ocak 2021'den itibaren yapılan eser sözleşmelerinin bildirimi (RUD formu) (zus.pl)
- Asgari Ücret Kanunu (ustawa o minimalnym wynagrodzeniu za pracę), konsolide metin (Dz.U. 2024 poz. 1773) (eli.gov.pl)
- podatki.gov.pl: PIT formları (PIT-28, PIT-36, PIT-36L) (podatki.gov.pl)
SSS
Sıkça sorulan sorular
Polonya'da vekâlet sözleşmesi için asgari saatlik ücret nedir?
2026'da saat başına brüt 31,40 PLN, 1 Ocak 2027'den itibaren 32,30 PLN. Bu oran, kendi çalışanı veya yüklenicisi olmadan bir işletmeye hizmet veren serbest çalışanlar için de geçerlidir; taraflar çalışılan saatlerin nasıl teyit edileceğini sözleşmede belirlemelidir.
Eser sözleşmesinin ZUS'a bildirilmesi gerekir mi?
Evet, iki istisna dışında. Prim ödeyicisi olan bir şirket, her eser sözleşmesini imzalandığı tarihten itibaren 7 gün içinde RUD formuyla ZUS'a bildirir. Şirketin kendi çalışanlarıyla ve kayıtlı faaliyet alanları kapsamında hizmet veren işletmelerle yapılan sözleşmeler bildirilmez.
İş müfettişliği bir B2B sözleşmesini iş ilişkisine dönüştürebilir mi?
8 Temmuz 2026'dan bu yana evet. Denetimde, B2B dahil bir medeni hukuk sözleşmesinin iş ilişkisi koşullarında ifa edildiği tespit edilir ve şirket bunu düzeltme talimatına uymazsa, bölge iş müfettişi iş ilişkisinin varlığını tespit eden bir karar verebilir. Şirket bu karara karşı bir ay içinde iş mahkemesine başvurabilir.
B2B yüklenicisi hangi vergi formlarını verir?
Yüklenicinin seçtiği vergilendirme yöntemine bağlıdır: artan oranlı tarife için PIT-36, %19 sabit oran için PIT-36L, kayıtlı gelir üzerinden götürü vergi için PIT-28. Yıllık beyanname izleyen yılın 15 Şubat ile 30 Nisan tarihleri arasında verilir.



